Seralar İçin Arıtma Sistemleri
Seralar İçin Arıtma Sistemleri
TOPRAKSIZ TARIM (SUDA TARIM)
Her canlının büyümesi için gerekli minerallere ihtiyacı vardır. Bu minerallerin çeşidi ve miktarı her canlıya göre değişir. Bunun yanı sıra var olan çevre koşulları da bu gelişime etki eder. Bu kural haliyle bitkilerde de geçerlidir. Bu yüzden insanlar olumsuz çevre koşullarını kontrol etmek ve yılın her döneminde ürün elde etmek için sera yöntemini geliştirmişlerdir. Tarlada yapılan tarım da bitkinin isteklerini ona toprak veya sulama vasıtasıyla verebiliriz. Fakat onun çevre koşullarını kontrol edemeyiz.
Topraksız tarım yani diğer adıyla suda tarımın avantajı topraktaki sera sistemine göre, bitkinin büyümesi de kontrol altında olmasıdır. Yani bitkinin frenleme sistemini ortadan kaldırmaktır. Tarladaki üretimden farkı ise bitkilerin diğer koşullardan da arındırmaktır. Topraksız tarımda; Bitkinin istediği mineralleri su yoluyla bitkiye vermektir. Tek önemli nokta bitkiyi ayakta tutacak ve köklerinin suya değmesini sağlayacak materyal içerisinde yapmaktır. Topraksız tarım yöntemi seralarda sıkça tercih edilen bir yöntemdir.
TOPRAKLI TARIM
Topraklı tarım; bitkilerin uygun koşullarda toprakla temas ederek yetiştirilmesidir. Seralar, bitkilerin yetişmesine uygun şartların sağlanması amacı ile çevre şartları kontrol edilebilen veya düzenlenebilen cam, plastik, fiberglas gibi ışığı geçiren materyallerle örtülü yapı elemanlarıdır.
Ilıman iklimin hüküm sürdüğü yerlerde sebze ve meyve yetiştiriciliği, genellikle sebzelerde cam örtü, meyvelerde ise plastik örtü altında yapılmaktadır. Profesyonel seranın tamamı galvanizli olup inşaatı vidalalarla monte edilen, statik hesaplamaları bulunan coğrafik konuma ve içerisinde yetişecek olan ürünün tonajına bağlı olarak projelendirilen seralardır.
Seralarda sağlanan yapay koşullar:
SERA İKLİMLENDİRME KOŞULLARI
Isıtma
Bitkilerin istediği ısıyı sağlama, bitkileri her ne kadar örtü altına almakla gerçekleşse de bu yeterli olmayabilir. Bu gibi durumlarda, sera içine ısıtma sistemleri konur. Bu sistemler sera içindeki ısıyı istenilen aralıkta sabit tutmaktadır.
Havalandırma
Sera içindeki nem oranı, havalandırma sistemleriyle sağlanır. Havalandırma ile ayrıca bitkilerin döllenmeleri sağlanır.
Sulama ve Gübreleme
Sera içine alınan bitkilerin sulama zamanlarını ve uygun sulama biçimlerini belirleme, gerekli hallerde, bitkilerin sağlıklı gelişmeleri için ihtiyaç duydukları gübreler, sulama sistemleriyle gerçekleştirilir.
İlaçlama
Sera içinde bitkilere zarar veren mikroplara karşı etkin bir savaş sera içine kurulan ilaçlama sistemleriyle gerçekleştirilir. Toprak içine yapılacak ilaçlama uygun hallerde sulama sistemleriyle yapılır. Eğer ilaçlama bitkilerin toprak üstündeki kısımlarına yapılacaksa, bu ayrı bir ilaçlama sistemiyle gerçekleştirilir.
Sera Sisleme Sistemleri
Sisleme Sistemi, kısa zaman içerisinde ortam serinletmesi için kullanılan ve serada bulunan bitkinin ihtiyacı olan nemin sağlanması amacıyla kullanılan sistemdir. Seralarda bitkinin ihtiyacı olan nemi sağlamak ve yine sera iç ortam sıcaklığını düşürmek amacı ile kurulan sistemlerden biri sisleme yöntemidir. Sisleme yöntemi, havanın nemlendirilmesi ile toprak sulaması arasında bir tekniktir.
Sisleme Sistemi Çalışma Prensipleri
Sisleme Sistemi Kullanım Alanları
Sisleme Sistemi İçin Kullanılması Gereken Su
Seralarda sulama sistemleri projelenirken su ve enerji tasarrufu sağlayan sistemlerin seçilmesine özen gösterilmelidir. Su tasarrufundan verilen suyun yüzey akışa geçen, derine sızan ve buharlaşan miktarının minimuma indirilmesi, enerji tasarrufundan ise verilen sulama suyunun buharlaşması azaltılarak örtü yüzeyinden kaybolan gizli ısının azaltılması anlaşılmalıdır. Son yıllarda kurulan modern seralarda tek bitkiyi sulayan spagetti damlatıcılara sahip damla sulama sistemleri kullanılmaktadır. Orta derecede teknolojiye sahip seralarda toprağa doğrudan dikimde masuraları sulayan damla sulama sistemleri kullanılmaktadır.
Sera sulamasında kullanılacak suyun mutlaka analiz edilmesi gereklidir. Yapılacak olan analizler sonucunda mevcut kaynağın sulamada kullanılmasına karar verilmelidir.
Sera Sisleme Sisteminde Dikkat Edilmesi Gereken Su Parametreleri:
Yapılan analiz sonrasında yukarıda belirtilen parametreler doğrultusunda uygun arıtma sistemleri seçilmelidir.
Bu sistemlere örnek verecek olursak:
SULAMA SUYU KRİTERLERİ
| Kalite Kriterleri | I. Sınıf Su (Çok iyi) | II. Sınıf Su (İyi) | III. Sınıf Su (Kullanılabilir) | IV. Sınıf Su (İhtiyatla kullanılmalı) | V. Sınıf Su (Zararlı uygun değil) |
|---|---|---|---|---|---|
| EC 25×106 | 0 – 250 | 250 – 750 | 750 – 2000 | 2000 – 3000 | > 3000 |
| Değişebilir Sodyum Yüzdesi (%Na) | < 20 | 20 – 40 | 40 – 60 | 60 – 80 | > 80 |
| Sodyum Adsorsiyon Oranı (SAR) | < 10 | 10 – 18 | 18 – 26 | > 26 | - |
| Sodyum karbonat kalıntısı (RSC) meq/l | < 1,25 | 1,25 – 2,5 | > 2,5 | - | - |
| Klorür (Cl), mg/l | 0 – 142 | 142 – 249 | 249 – 426 | 426 – 710 | > 710 |
| Sülfat (SO4=) mg/l | 0 – 192 | 192 – 336 | 336 – 575 | 575 – 960 | > 960 |
| Toplam Tuz Konsantrasyonu (mg/l) | 0 – 175 | 175 – 575 | 575 – 1400 | 1400 – 2100 | > 2100 |
| Bor Konsantrasyonu (mg/l) | 0 – 0,5 | 0,5 – 1,12 | 1,12 – 2,0 | > 2,0 | - |
| Sulama Suyu Sınıfı | C1S1 | C1S2, C2S2, C2S1 | C1S3, C2S3, C3S3, C3S2, C3S1 | C1S4, C2S4, C3S4, C4S4, C4S3, C4S2, C4S1 | - |
| NO3 veya NH4+ (mg/l) | 0 – 5 | 5 – 10 | 10 – 30 | 30 – 50 | > 50 |
| Fekal Koliform (1/100 ml) | 0 – 2 | 2 – 20 | 20 – 100 | 100 – 1000 | > 1000 |
| BOI5 (mg/l) | 0 – 25 | 25 – 50 | 50 – 100 | 100 – 200 | > 200 |
| Askıda Katı Madde (mg/l) | 20 | 30 | 45 | 60 | > 100 |
| pH | 6,5 – 8,5 | 6,5 – 8,5 | 6,5 – 8,5 | 6,5 – 9 | < 6 veya> 9 |
| Sıcaklık (°C) | 30 | 30 | 35 | 40 | > 40 |
Bitkilerin Bor Mineraline Karşı Dayanıklıklarına Göre Sulama Sularının Sınıflandırılması
Sulama Suyundaki Bor Konsantrasyonu (mg/1)
| Sulama Suyu Sınıfı | Duyarlı Bitkiler (mg/l) | Orta Derecede Dayanıklı Bitkiler (mg/l) | Dayanıklı Bitkiler (mg/l) |
|---|---|---|---|
| I | 0,33’ten az | 0,67’den az | 1,0’den az |
| II | 0,33 – 0,67 | 0,67 – 1,33 | 1,00 – 2,00 |
| III | 0,67 – 1,00 | 1,33 – 2,00 | 2,00 – 3,00 |
| IV | 1,00 – 1,25 | 2,00 – 2,50 | 3,00 – 3,75 |
| V | 1,25’ten fazla | 2,50’den fazla | 3,75’den fazla |
Sulama Sularında İzin Verilebilen Maksimum Ağır Metal ve Toksik Elementlerin Konsantrasyonları
| Elementler | Birim alana verilebilecek maksimum toplam miktarlar (kg/ha) | Her türlü zeminde sürekli sulama yapılması durumunda sınır değerler (mg/l) | pH değeri 6,0 – 8,5 arasında olan killi zeminlerde 24 yıldan daha az sulama yapıldığında (mg/l) |
|---|---|---|---|
| Alüminyum (Al) | 4600 | 5,0 | 20,0 |
| Arsenik (As) | 90 | 0,1 | 2,0 |
| Berilyum (Be) | 90 | 0,1 | 0,5 |
| Bor (B) | 680 | - | 2,0 |
| Kadminyum (Cd) | 9 | 0,01 | 0,05 |
| Krom (Cr) | 90 | 0,1 | 1,0 |
| Kobalt (Co) | 45 | 0,05 | 5,0 |
| Bakır (Cu) | 190 | 0,2 | 5,0 |
| Florür (F) | 920 | 1,0 | 15,0 |
| Demir (Fe) | 4600 | 5,0 | 20,0 |
| Kurşun (Pb) | 4600 | 5,0 | 10,0 |
| Lityum (Li) | - | 2,5 | 2,5 |
| Manganez (Mn) | 920 | 0,2 | 2,0 |
| Molibden (Mo) | 9 | 0,01 | 0,05 |
| Nikel (Ni) | 920 | 0,2 | 2,0 |
| Selenyum (Se) | 16 | 0,02 | 0,02 |
| Vanadyum (V) | - | 0,1 | 1,0 |
| Çinko (Zn) | 1840 | 2,0 | 10,0 |
Yukarıda belirtilen tablolardaki parametreler dikkate alınarak sulama suyu olarak kullanılacak olan suyun kalitesi arıtma sistemleri kullanımı ile sağlanmalıdır.
